Rozwód z orzekaniem o winie? Znajdź odpowiedzi na wszystkie swoje pytania!

Rozwód z orzekaniem o winie polega na rozwiązaniu związku małżeńskiego przez Sąd z jednoczesnym ustaleniem który małżonek ponosi winę za rozkład pożycia.

Czym jest wina w rozkładzie pożycia małżeńskiego?

Orzekając rozwód sąd rozstrzyga, który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia stron. Przypisanie małżonkowi winy w rozkładzie pożycia wymaga ustalenia, że zostały naruszone obowiązki małżeńskie na skutek postępowania małżonka. Musi to być takie postępowanie, które miało wpływ na spowodowanie rozkładu pożycia. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów wina za rozkład pożycia nie jest stopniowalna. Oznacza to, że przy przypisaniu małżonkom winy nie ma znaczenia, który z nich ponosi odpowiedzialność
mniejszą lub większą. Małżonek który swoim zachowaniem doprowadził do rozkładu pożycia jest współwinny nawet jeśli drugi małżonek dopuścił się wielu i to cięższych przewinień.

Czym jest pożycie małżeńskie?

Nie istnieje definicja prawna pożycia małżeńskiego. Jednakże pod tym pojęciem rozumie się całokształt więzi łączących małżonków – uczucia miłości, zaufania, troski oraz wzajemne zaspokajanie potrzeb emocjonalnych i życiowych, prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, współdecydowanie w kwestiach ekonomicznych, a także współżycie fizyczne. Wina za rozkład pożycia to spowodowanie lub przyczynienie się do tego, że pożycie małżeńskie wygasło.

Czy da się zdefiniować „rozkład pożycia”?

Sąd orzeka rozwód, jeśli rozkład pożycia pomiędzy małżonkami jest zupełny i trwały. Rozkład pożycia jest zupełny, gdy wszystkie więzi łączące małżonków – więź gospodarcza, duchowa i fizyczna uległy zerwaniu. Jednakże należy zwrócić uwagę, że możliwe jest
uznanie zupełności rozkładu pożycia przy zachowaniu pewnych elementów więzi gospodarczej, z powodu szczególnych okoliczności. np. faktu wspólnego zamieszkiwania. Warto również wskazać, że pod pojęciem zerwania więzi duchowej nie mieści się wrogie nastawienie do siebie małżonków. Możliwe jest zachowanie poprawnych relacji z uwagi np. na wspólne małoletnie dzieci czy wzajemny szacunek przy jednoczesnym wygaśnięciu więzów uczuciowych charakterystycznych dla małżonków. Rozkład pożycia jest trwały, gdy doświadczenie życiowe pozwala przyjąć, że na tle konkretnej sprawy, powrót małżonków do wspólnego pożycia nie nastąpi.

Jak udowodnić winę za rozkład pożycia?

W procesie o rozwód w zakresie postępowania dowodowego dotyczącego winy w rozkładzie pożycia dowód stanowi przesłuchanie stron czyli małżonków, przesłuchanie świadków, dowody z dokumentów. Rodzaj dowodu zależy od konkretnej sprawy i faktów, które tym dowodem chcemy wykazać. Sąd ocenia wiarygodność każdego dowodu. W postępowaniu cywilnym nie rozróżniamy dowodów silniejszych i słabszych co do zasady. Należy pamiętać też, że istotny jest rodzaj dowodu, nie jest konieczne mnożenie tych dowodów jeśli jakaś okoliczność została wykazana lub jest bezsporna. W przypadku wykazywania winy, może być pomocny dowód z przesłuchania świadka, który ma dużą wiedzę na temat pożycia małżonków, okoliczności które doprowadziły do rozkładu pożycia. Nie jest konieczne powoływanie kogokolwiek kto przyjdzie nam do głowy, a w trakcie sprawy okaże się że właściwie ta osoba nie ma wiedzy na temat prywatnych spraw małżonków, istotnych z punktu widzenia procesu. Sąd w sprawie rozwodowej przesłuchuje małżonków, jest to istotne dla ustalenia zupełności i trwałości rozkładu pożycia, ale także winy, bowiem pozwala również ustalić subiektywne
odczucia małżonka. To co w jednym małżeństwie mogłoby być uznane za zachowanie powodujące rozkład pożycia, w sytuacji innych osób nie musi zostać tak ocenione.

Kto nie może być świadkiem w sprawie rozwodowej?

W sprawie rozwodowej świadkami nie mogą być małoletni, którzy nie ukończyli 13 lat, a zstępni stron, którzy nie ukończyli 17 lat, nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków.

Kto może odmówić składania zeznań w sprawie rozwodowej?

Zasadą jest, że nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka. Wyjątkiem są małżonkowie stron, ich zstępni, wstępni oraz rodzeństwo i powinowaci w tej samej linii lub stopniu oraz osoba pozostająca z nami w stosunku przysposobienia. Oznacza to, że np. rodzice którejś ze stron, albo powołane na świadka dorosłe dziecko małżonków ma prawo odmówić składania zeznań. Odmowa składania zeznań skutkuje brakiem przesłuchania takiej osoby. Nie trzeba tłumaczyć powodu odmowy zeznań, wystarczające jest wskazanie stopnia pokrewieństwa i to daje już możliwość odmowy składania zeznań. Inne osoby, tj. osoby obce dla stron nie mają prawa odmówić składania zeznań. Mowa o osobach obcych w świetle prawa, czyli wyżej przywołanego przepisu. Np. przyjaciółka stron choć w rozumieniu potocznym nie jest osobą obcą z uwagi na łączące relacje, jest osoba obca w świetle prawa i nie ma możliwości odmówić składania zeznań. Świadek może odmówić odpowiedzi na zadane mu pytanie, jeżeli zeznanie mogłoby narazić jego lub jego bliskich na odpowiedzialność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo jeżeli zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej. Duchowny może odmówić zeznań co do faktów powierzonych mu na spowiedzi.

Czy wina za rozkład pożycia ma wpływ na alimenty na rzecz małżonka?

Tak, kodeks rodzinny i opiekuńczy rozróżnia przesłanki alimentacji na rzecz byłego małżonka w zależności od tego kto ponosi winę za rozkład pożycia.

• Małżonek, który został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia nie będzie miał zasądzonych alimentów na swoją rzecz.
• Małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
• Małżonek, który jest niewinny, może żądać alimentów od małżonka uznanego za wyłącznie winnego, w sytuacji gdy rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego. Wówczas małżonek uprawniony do alimentacji nie musi znajdować się w niedostatku.